Webmaster, 17 september 2008
Nederland Bovenkarspel

Belofte maakt schuld en…..

Geschreven in Tamale / Ghana, nu bijna een jaar geleden

……Mijn droom is bijna voorbij, en toch voelt het niet zo. Dit was een doel in mijn leven dat 12 jaar geleden voor het eerst vorm kreeg door een verhaal over een waterpomp in Afrika. Toen ontstond er een gedachte die me nooit meer echt heeft los gelaten: ooit wil ik voor langere tijd wonen en werken in Afrika. Maar wat begon als een droom, blijkt nu uiteindelijk niets meer en niets minder dan gewoon degene zijn die ik ben (geworden): iemand die gemotiveerd wordt als zij haar eigen en andermans grenzen kan verleggen en mensen in beweging kan brengen. Dat hoeft niet voorbij te zijn als ik weer in Nederland ben.

En vanuit dat perspectief, is avond na avond niets anders kunnen doen dan eten, lezen en staren naar de maan, relatief gezien, nog wel het meest verrijkend gebleken. Vanuit een positie op de hoogste trede van de behoeftenpyramide van Mazlow, (zelfverwezenlijking) terug afdalen naar de laagste treden (voedselvoorziening en overleven), is een proces dat je je gewoonweg niet voor kunt stellen totdat je daadwerkelijk je leven dient te leven zonder alle keuzemogelijkheden die voor vele zo vanzelfsprekend zijn in Nederland/het Westen.
Drie eeuwen geleden schreef een Nederlander (een Zeeuw) die zich in het koloniale Zuid-Ghana vestigde: “Wij worden – afgesneden van ons thuis – hier vreemdelingen voor onszelf. En misschien daardoor eerst volledig onszelf.” Ik denk dat hij gelijk had .

En:
…..Want dan gun ik jullie graag een kijkje in de ervaringen als toerist, hoe het bevalt om weer gewoon Carole te zijn in plaats van Salaminga (blanke). Bovendien geef ik dan ook een korte introductie van mijn nieuwe verhalenbundel, speciaal voor de lezers in het zuiden van het land: ‘Mijn leven in Bovenkarspel’. Want dat wordt pas grensverleggend voor me !!!


Belofte maakt schuld en…..

niets is meer zoals het was!

En daar zit ik dan, ruim 12 maanden na mijn laatste verhaal uit Ghana. Ditmaal gezeten aan een tafel in een woonkamer met uitzicht op een tuin. Een mooie tafel, een mooie woonkamer, een mooie tuin. Ja, het is gelukt me te settelen in Bovenkarspel en ik blijf nog wel even. De Mazlowpiramide is met rasse schreden beklommen na terugkomst en ik sta alweer een tijdje ferm en stevig op de hoogste trede. Met 1 verschil ten opzichte van mijn leven voor Ghana: in mij leeft de voortdurende gedachte aan de wetenschap dat het anders was, anders is geweest en anders had kunnen zijn. Niets is meer zoals het was.

In de weken dat ik vakantie hield in Ghana, moest ik van ver terugkomen om de vertaalslag naar mezelf weer te maken. Enkele fragmenten uit mijn dagboek van toen zeggen mij in ieder geval genoeg:
“……Ik voel me momenteel in the middle of nowhere in Niemandsland. Het is erg wennen niets meer om handen te hebben, maar vooral om weer helemaal zelf te kunnen beslissen wat ik doe, wanneer ik eet. Niemand aan wie ik verantwoording hoef af te leggen, niemand die elke stap die ik zet bekijkt en beoordeelt.”
“…….De mensen hier in het zuiden zijn over het algemeen vriendelijker en duidelijker gewend aan blanken dan in het noorden. Ze lijken wat beter te weten waar de grens ligt. Heb dus eindelijk een stuk vrijheid terug: kan me voortbewegen en relaxen tegelijkertijd. Nog steeds salaminga, maar dan net wat anders….”
Na een bezoek aan een van de Nederlandse slavenforten in het zuiden:
“….De kerkers ondergronds voelden koud en klam aan, de cel waar opstandige slaven opgesloten werden zonder lucht en licht totdat de dood er op volgde was lichtelijk beklemmend. Je wordt toch even met de neus op de zware feiten gedrukt: mijn volk was het die het volk hier onderdrukte, het volk waardoor ik nu al die tijd zo gastvrij ontvangen ben….”.

Maar ook terug in Nederland heb ik maandenlang het gevoel gehad een vreemde te zijn. Ik was er wel, maar veel toch ook weer niet. Niets was meer zoals het was. Niet kunnen verwoorden hoe en wat, maar wel merkbaar voelen dat je veranderd bent, dat je blik naar de wereld en de mensen om je heen anders is. Afstand tot Ghana, maar ook afstand tot alles wat Nederland was. Lange tijd wist ik niet hoe ik die twee werelden in mij kon verenigen, ik voelde me een buitenstaander zoals ik me dat ook daar vaak voelde. In het begin ook hier in Nederland mezelf met hart en ziel ingezet voor Ontmoet Afrika. Denken aan Ghana maakte me lange tijd blij en verdrietig tegelijkertijd, maar toch vooral ook heel zeker weten dat het goed was, mijn leven in Nederland verder zou gaan en ik in alles de juiste keuzes heb gemaakt.

Stapvoorstap ben ik letterlijk terug gekeerd uit een compleet, nu vaak onvoorstelbaar, andere wereld. Elke dag een beetje meer loslaten, mijn plek in Nederland terug vinden en elke dag een beetje meer integratie van mijn ervaringen in mij. Ik denk nog vaak in fragmenten terug; als ik in de trein zit, glimlach ik omdat ik mezelf weer opgevouwen in een trotro zie. Als ik een pot aardbeienjam zie staan, moet ik moeite doen niet over mijn nek te gaan (elke dag jam op je brood en ook het enige wat je maag kon verdragen in tijden van ziekte, is iets te veel van het goede gebleken). Als ik een maïsveld zie, hoop ik dat de oogst in Ghana dit jaar beter wordt, de mensen weer kunnen voorzien in hun eigen eten. Ik ben me bewuster van de frisse lucht, de blauwe lucht, van me überhaupt vrij en anoniem kunnen bewegen op straat. Ik heb soms nog steeds moeite met de veelheid aan dagelijkse keuzes die we hier hebben voor wat dan ook, want vooral de keuze om even niets te doen of hoeven is beduidend hoger op de prioriteitenlijst komen te staan. Ik verbaas me over de rol van de computer in het leven hier; daar was het een geweldige, schaarse verbintenis met de wereld, hier eerder een overdosis aan informatie. En ik wacht minder, heb minder haast, meer geduld.
Niets is meer zoals het was, want ik ben veranderd.

Ik schrijf niet voor niets nu pas. Dit is het resultaat van bijna een jaar ‘bezinken’. Net zoals het inburgeren in Ghana een proces was, is dat ook hier gebleken. Pas een maand of twee heb ik nu het idee dat ik weer open sta voor nieuwe input, dat ik ruimte heb om nieuwe kennis op te doen, nieuwe plannen te maken. En overheerst vooral het besef dat ik me rijk voel. Ontzettend rijk bij de gedachte dat in mij de ervaring leeft van een andere wereld.

Onder een gitzwarte sterrenhemel in Ghana kwamen dromen uit een totaal verschillende wereld bij elkaar. Onder een door de overdosis aan elektriciteit minder zwarte, vaak bewolkte hemel, droom ik hier verder in mijn wereld. Het is een feit voor me dat ik terug ga om de mensen te zien en weer voor even onderdeel te mogen zijn van hun leven. Iets in mij verlangt ernaar terug te gaan om actief te helpen bij de verdere opbouw van onze projecten. Aan de andere kant: wat is er nou mooier dan het besef dat mijn ‘missie’ geslaagd is en de medewerkers van Meet Africa in Ghana onze gezamenlijke dromen om aan het zetten zijn in daden? En via het bestuur van Stichting Ontmoet Afrika Projecten in Nederland, ben ik nog steeds met heel veel plezier bezig om het gedachtegoed van Ontmoet Afrika voort te zetten. Beperkt wat tijd, onbeperkt wat voldoening betreft.

Ik heb na thuiskomst gekozen voor een baan waarin wederom het thema leren en ontwikkeling van mens en organisatie centraal staat (www.hsadviesgroep.nl). Zoals ik in Ghana al had geconcludeerd: niets motiveert mij meer dan dat. Als ik bezig ben met de uitoefening van dit werk, gaat er ook weer even snel die gedachte naar Ghana en lach ik vanbinnen door het besef ik dat ik daar de verdieping heb gevonden die ik zocht om mijn beroep hier te kunnen praktiseren. Het heeft me vele handvaten en inzichten opgeleverd die ik kan vertalen in de ontwikkelingsvraagstukken die ik tegen kom. En ooit komen die twee weer bij elkaar: mijn werkervaring hier en de mensen/het werk in Ghana. Het hoe en het moment waarop is nog een grote vraag, de tijd zal het leren, maar is dat niet juist het avontuur dat leven heet?

En wat het leven in West-Friesland betreft? Een avontuur was en is het zeker, maar ik heb ontdekt dat ook hier ieder mens an sich uniek blijkt te zijn. Dat het gaat om open staan zonder oordeel, jezelf zijn en jezelf blijven, maar toch ook af en toe aanpassen daar waar dat voor een ander belangrijk is. Met die instelling kun je je overal te wereld thuis voelen, al is het maar voor even.

Graag verwijs ik naar de nieuwe website van Ontmoet Afrika, http://www.ontmoetafrika.nl
Hierop is ook een link naar de tijdens mijn verblijf opgerichte Stichting te vinden (onder Eigen projecten en Ecotoerisme) met een update van de projecten waar ik me mee bezig heb gehouden en die onder leiding van de medewerkers van Meet Afrika en met hulp van andere vrijwilligers, nog steeds in ontwikkeling zijn.
Niets is meer zoals het was, want alles verandert!

En wil je ook nog een levendig kijkje en sfeer in het Ghanese en ons toerismeproject MARVEL, kijk dan zeker even op:

http://nl.youtube.com/watch?v=BOEDnTAKDoA


Groeten Carole

Wil je goedkoop naar het buitenland bellen? Bel dan via HalloBuitenland.nl